Baskegurrek eta Eusko Jaurlaritzak basogintza eta egurraren sektorearen etorkizunaren oinarriak ezarri dituzte 2030era arte
EPEk (Euskadiko Egurraen Plan Estrategikoak) digitalizazioa eta ikerketa bultzatzeko lehentasunak ezartzen ditu, baita basoko bioekonomia zirkularraren garapenaren aldeko apustua ere.
Eusko Jaurlaritzako Elikadura, Landa Garapen, Nekazaritza eta Arrantzako sailburu Amaia Barredok EPE 2030 Egurraren Plan Estrategikoa aurkeztu zion sektoreari, Ebakiren Muxikako instalazioetan egindako ekitaldian. Dokumentu hau balio-kate osoak parte hartu duen partaidetza-prozesu baten emaitza da. Eusko Jaurlaritzak bultzatuta, planak lehiakortasuna indartu, berrikuntza bultzatu (BITEK), belaunaldien arteko erreleboa ziurtatu eta bioekonomia sendotu nahi du Euskadin.
“EPE 2030 ez da hutsetik abiatzen: 2011n hasitako plangintza-ibilbide bat eguneratzen du, eta basogintza sektorea egoera ekonomiko, teknologiko eta sozial berri batera egokitzen du”, adierazi du Azkaratek EBAKI XXI enpresaren instalazioetan egindako ekitaldian. Bertan, Amaia Barredo Elikadura, Landa Garapen, Nekazaritza eta Arrantzako sailburua eta Euskadiko basogintza sektore osoaren ordezkaritza zabala izan ziren. Han izan da, halaber, Baskegurreko lehendakaria, Shaila Olmos. Egurrak eraikuntza iraunkorrean, material berrietan eta bioekonomian duen potentzialean jarri du arreta. “Horregatik, epe luzeko industria-estrategia behar dugu, eta, batez ere, baso-jabeen, administrazioen eta industriaren arteko lotura hobea”, adierazi du.
Lehiakortasuna, berrikuntza eta belaunaldi-erreleboa
Euskadiko Egurraren Plan Estrategiko berriak hainbat oinarrizko helbururen inguruan egituratzen ditu bere jarduerak. Horien artean basogintza eta egurraren balio-kate osoaren lehiakortasuna eta erresilientzia handitzea dago. Helburua sektoreak ingurune ekonomikoaren aldaketei eta nazioarteko lehia gero eta handiagoari aurre egiteko duen gaitasuna indartzea da.
EPE 2030ek arreta berezia eskaintzen die, halaber, belaunaldi-erreleboari eta sektoreko profesionalen prestakuntza teknikoari. Horretarako, prestakuntza-programa integral eta espezializatuak garatuko dira, jardueraren behar berriei erantzuteko. Arlo horretan, planak arreta berezia jartzen du emakumeak eta gazteak basogintza eta egurraren sektorera sartzean ere.
Ikerketa, garapena eta berrikuntza (I+G+b) estrategiaren beste zutabeetako bat dira. EPEk baso-ikerketa indartzea planteatzen du, bereziki baso-osasuna eta hobekuntza genetikoa bezalako esparruetan, eta, aldi berean, baso-bioekonomia aurreratu bat garatzen laguntzea, egurraren potentzial berriztagarria aprobetxatzeko eta jarduera ekonomikorako produktu eta aukera berriak sortzeko gai izango dena.
Helburu horiei baso-kudeaketa jasangarria eta ingurumen-erronkekin bat datorrena sustatzea gehitzen zaie. Horretarako, lurraldearen erabilera arduratsua sustatu behar da, baita kudeaketa iraunkorretik datorren tokiko egurraren eskaria handitzea ere.
Azkenik, planak gobernantza sektoriala indartzea aurreikusten du, koordinazio-egitura arinagoak, eraginkorragoak eta basoaren eta egurraren balio-katearen egungo eta etorkizuneko beharretara bideratuak izateko helburuarekin.
Proiektu estrategikoak
Helburu horietan aurrera egiteko, EPE 2030ek baso-kudeaketaren eta egur-horniduraren profesionalizazioa hobetzera, nazioarteko lehiaren aurrean enpresa-sarearen lehiakortasuna indartzera eta sektorerako ezagutza estrategikoaren sorreran eta erabileran aurrera egitera bideratutako proiektu estrategikoen multzo bat biltzen du.
Aurreikusitako ekimenen artean, egurraren eta digitalizazioaren behatokia sortzea dago, sektorearen bilakaeraren ezagutza eta jarraipena hobetzeko tresna gisa sortua, baita baso-osasuna eta hobekuntza genetikoa indartzeko jarduerak bultzatzea ere.
Arlo horretan, BITEK ere jarri da martxan, Neikerrek eta Hazik osatutako basogintzako I+G+b unitate mistoa. Ekimenaren helburua basogintzaren esparruari lotutako ikerketa eta berrikuntza-gaitasunak indartzea da.
Beste proiektu nabarmenetako bat Baskegur 2030 da. Etapa berri bat irekitzen dio elkarteari, eta helburuak, funtzioak, baliabideak eta taldea basoaren eta egurraren balio-katearen egungo eta etorkizuneko beharretara egokitzea planteatzen du. Eusko Jaurlaritzaren arabera, bere helburua “sektore osoari laguntza espezializatu, arin eta eraginkorra emateko gaitasuna indartzea da”.
Sektorearen testuingurua
Dokumentua basogintza eta egurraren sektorearen garapen sozioekonomiko jasangarrirako datozen urteetako ibilbide-orria izateko asmoz sortu da.
Sektorearentzat erronka garrantzitsuak dituen testuinguru batean jarri da abian, nazioarteko ingurune aldakor eta konplexu batean, basogintzako produktuen eta zerbitzu ekosistemikoen eskari gero eta handiagoarekin eta klima-aldaketaren ondoriozko arriskuekiko esposizio handiagoarekin.
Egoera horren aurrean, EPE 2030 aukera berriak sortzeko, sektorearen lehiakortasuna indartzeko eta Euskadi baso-kudeaketa iraunkorrean eta egurra balio erantsi handiagoko produktu bihurtzeko Europako erreferente gisa finkatzeko tresna gisa planteatzen da.
Aurkezpenean zehar, Amaia Barredo sailburuak nabarmendu duenez, “egurrak Euskadik datozen urteetan landu behar dituen lehentasun asko biltzen ditu: lurraldearen kudeaketa iraunkorra, jarduera ekonomikoa, industria, berrikuntza, enplegua eta klima-aldaketaren aurkako borroka”. Ildo horretan, azpimarratu duenez, “plan hau ez da soilik basogintzaren sektorerako estrategia bat: Euskadiren etorkizunerako balio-kate estrategiko baten aldeko apustua da”.
Barredok Baskegurrek egurraren balio-katearen sustapenean eta egituraketan duen zeregina nabarmendu du, eta elkartea “Administrazioaren aurrean kolektibo guztien ahots bakarra eta Euskadin dugun lanbide arteko onenetakoa biltzen dituen erreferentetzat” jo du.